GoodSAM
შემოგვიერთდით
დაჯავშნეთ დემო
თემის მდგრადობის უნარი

მეზობლების დახმარება უკიდურეს სიცხეში

როგორ შევინარჩუნოთ სახლში სიგრილე, ყოველდღე მოვინახულოთ მოწყვლადი ადამიანები, ამოვიცნოთ სიცხით გამოწვეული დაავადებები და დავრჩეთ უსაფრთხოდ, თუ თქვენს თემს ბუნებრივი ხანძარი ემუქრება.

ეს არ არის სამედიცინო დახმა­რების ან ხანძრისგან გადარჩენის სახელ­მძღვანელო. ის მხოლოდ თემის ინფორმირებულობას და მეზობლების დახმარებას მოიცავს. სამედიცინო გადაუდებელი შემთხვევისას ან ხანძრის დროს დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. ყოველთვის დაიცავით გადაუდებელი სამსახურების მითითებები.

ამ სახელმძღვანელოს მოსაძებნად აპში: მე->თქვენი უნარების მართვა->თემის მდგრადობა: სიცხე

რას მოიცავს ეს სახელ­მძღვანელო

მოდული 1

სიცხის გაფრთხი­ლებების გაგება

ბევრი ეროვნული მეტეოროლოგიური და ჯანდაცვის სამსახური ცხელი ამინდის პროგნოზისას რეგიონების მიხედვით სიცხის გაფრთხილებებს გამოსცემს. სახელწოდებები და ფერები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება - ადევნეთ თვალი გაფრთხილებებს, რომლებსაც თქვენი ეროვნული მეტეოროლოგიური სამსახური საკუთარ ვებსაიტზე ან აპლიკაციაში გამოსცემს.

მწვანე
დონე 1 - დაბალი რისკი

სიცხის უშუალო საფრთხე არ არის.

ადევნეთ თვალი ინფორმაციას. ახლავე გაარკვიეთ, რომელი მეზობელია მოწყვლადი.

ყვითელი
დონე 2 - შესაძლოა ცხელი ამინდი

ცხელი ამინდი პროგნოზირებულია 3-4 დღეში.

მოემზადეთ: მოინახულეთ მეზობლები. მოიმარაგეთ წყალი და ვენტილატორები.

ნარინჯისფერი
დონე 3 - მოსალოდნელია ცხელი ამინდი

ჯანმრთელობის რისკი გაზრდილია. იმოქმედეთ ახლავე.

ყოველდღე მოინახულეთ მოწყვლადი ადამიანები. დაიცავით ამ სახელმძღვანელოს გაგრილების ყველა რჩევა.

წითელი
დონე 4 - განსაკუთრებული სიცხე

საფრთხე სიცოცხლისთვის.

გადაუდებელი ზომები. სიცხით გამოწვეული დაავადებისას დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. თუ მოგთხოვენ, ევაკუირდით.

სამიზნე ტემპერატურა: დღისით 26°C-ზე (79°F) დაბალი და ღამით 24°C-ზე (75°F) დაბალი. თუ მოწყვლადი ადამიანის სახლში ტემპერატურას ამ ზღვრებზე დაბლა ვერ ინარჩუნებთ, ის საფრთხეშია - დახმარებისთვის მიმართეთ მის ექიმს ან ადგილობრივ სამედიცინო სამსახურებს.

მოდული 2

სახლში სიგრილის შენარჩუნება

მთავარი პრინციპი: დღისით სიცხე სახლში არ შემოუშვათ, ღამით კი გრილი ჰაერით გაანიავეთ. სწორად მოვლილ სახლში შეიძლება 5-10°C-ით უფრო გრილოდეს, ვიდრე გარეთ.

დღისით - სიცხე სახლში არ შემოუშვათ

სანამ გარეთ შიგნიდან უფრო ცხელა (ჩვეულებრივ დილის 9 საათიდან)

1

მზიან მხარეს ჩამოაფარეთ ფარდები და ჟალუზები

გააკეთეთ ეს დილის 9 საათამდე - სანამ გარე ტემპერატურა შიდას გადააჭარბებს. თხელ ფარდებსაც კი შეუძლია სითბოს შემოსვლა 40%-მდე შეამციროს.

2

გააღეთ სხვენის ლუქი

ცხელი ჰაერი ზემოთ ადის. სხვენის ლუქის გაღებისას დაგროვილი სითბო სხვენში გადის და იქიდან სახურავის სავენტილაციო ხვრელებით გარეთ. მხოლოდ ესეც კი შესამჩნევად ამცირებს ზედა სართულის ტემპერატურას. გააკეთეთ ეს იმ მეზობლე­ბისთვის, რომლებიც ლუქს ვერ წვდებიან.

3

ღია კარებზე ჩამოკიდეთ ნესტიანი პირსახოცები ან ზეწრები

აორთქლებადი წყალი გამავალ ჰაერს აგრილებს - ეს ეფექტური და იაფი გაგრილების საშუალებაა. ძლიერ სიცხეში ყოველ საათში ხელახლა დაასველეთ.

4

ყოველდღიური საქმიანობა ყველაზე გრილ ოთახში გადაიტანეთ

ჩვეულებრივ, ეს არის პირველი სართულის ჩრდილიან მხარეს მდებარე ოთახი. წაახალისეთ მოწყვლადი მეზობლები, დღის ყველაზე ცხელი საათები (11:00-15:00) აქ გაატარონ.

5

გამორთეთ სითბოს გამომყოფი მოწყობილობები

ღუმელები, ჭურჭლის სარეცხი და ტანსაცმლის საშრობი მანქანები და ვარვარების ნათურები ბევრ სითბოს გამოყოფს. გადადეთ მათი გამოყენება უფრო გრილ საღამომდე.

ღამით - გაანიავეთ გრილი ჰაერით

როცა გარეთ შიგნიდან უფრო გრილა (ჩვეულებრივ საღამოს 9-10 საათის შემდეგ)

1

გააღეთ ფანჯრები სახლის მოპირდაპირე მხარეებზე

შექმენით გამჭოლი ნიავი ორივე ბოლოში ფანჯრების გაღებით. პირველი და ზედა სართულის ფანჯრები ერთად გაღებისას ჰაერის ნაკადი მაქსიმალურია.

2

ჰაერის ნაკადი ვენტილატორებით გააძლიერეთ

ქარის მხარეს შიგნით და ქარისგან დაცულ მხარეს გარეთ მიმართული ვენტილატორი მნიშვნელოვნად ზრდის ჰაერცვლას. ვენტილატორის წინ დადებული ყინულიანი თასი დამატებით აგრილებს.

3

იძინეთ ოდნავ ნესტიანი ზეწრით

ოდნავ ნესტიანი (არა სველი) ზეწარი მთელი ღამე აორთქლებით აგრილებს - ძალიან ეფექტურია ხანდაზმული მეზობლე­ბისთვის, რომლებიც სიცხეს ძნელად იტანენ.

4

დილის 8-9 საათისთვის ყველაფერი ისევ დახურეთ

შეინარჩუნეთ ღამის გრილი ჰაერი შიგნით, სანამ მზე შენობას ისევ გაათბობს.

მოდული 3

მოწყვლადი მეზობლების მონახულება

ნარინჯისფერი ან წითელი გაფრთხილების დროს ეცადეთ, მოწყვლად მეზობლებს დღეში ერთხელ მაინც - სასურველია ორჯერ - მიაკითხოთ ან დაურეკოთ. პირადად მისვლა ტელეფონის ზარზე ეფექტურია.

1

წინასწარ გაარკვიეთ, რომელი მეზობლებია მოწყვლადი

სიცხის ტალღამდე: ხანდაზმული მაცხოვრებლები, მარტო მცხოვრები ადამიანები, ქრონიკული დაავადე­ბების მქონე პირები (გულის დაავადებები, ფქოდ, დიაბეტი, თირკმლის დაავადებები), გარკვეული მედიკამენტების მიმღები ადამიანები (შარდმდენები, ანტიჰისტამინები, ანტიფსიქოზური საშუალებები).

2

მიაკითხეთ პირადად - ნუ შემოიფარგლებით ზარით

სატელეფონო ზარით ვერ გაიგებთ, საშიშად ცხელა თუ არა სახლში, დაბნეულია თუ არა ადამიანი, ან საკმარისად სვამს თუ არა. ნარინჯისფერი და წითელი გაფრთხილების დონეებზე მიაკითხეთ პირადად.

3

მისვლისთანავე შეამოწმეთ ტემპერატურა სახლში

თუ უკვე შესასვლელში ძალიან ცხელა, სახლი დაუყოვნებლივ უნდა გაგრილდეს. წასვლამდე გააღეთ სხვენის ლუქი, ჩამოაფარეთ ფარდები და დადგით ვენტილატორი.

4

პირდაპირ იკითხეთ წყლისა და წამლების შესახებ

ჰკითხეთ: "დღეს რამე დალიეთ?" და "წამალი მიიღეთ?" დეჰიდრატაცია წყურვილის შეგრძნებას ამცირებს - შესაძლოა, დალევისკენ აქტიურად წახალისება დაგჭირდეთ. ყოველ ვიზიტზე შესთავაზეთ წყალი - ნუ დაელოდებით, რომ გთხოვონ.

5

ყურადღება მიაქციეთ სიცხით გამოწვეული დაავადების ნიშნებს

დაბნეულობა, კანის ძლიერი სიწითლე, სიცხის მიუხედავად ოფლიანობის შეწყვეტა, სწრაფი სუნთქვა ან ძლიერი თავის ტკივილი - ეს ყველაფერი საგანგაშო ნიშნებია. იხილეთ მოდული 4.

6

შესთავაზეთ პრაქტიკული დახმარება

გააღეთ სხვენის ლუქი, ჩამოკიდეთ ნესტიანი პირსახოცები, მიიტანეთ ცივი წყალი ან ვენტილატორი, გამოუტანეთ წამლები ან წაიყვანეთ ადამიანი უფრო გრილ ადგილას (ბიბლიოთეკა, სავაჭრო ცენტრი, ოჯახის წევრის სახლი).

სითხის მიღება: ეცადეთ, დღეში 1,5-2 ლიტრი სითხე დალიოთ - უკიდურეს სიცხეში მეტი. ცივი წყლით სავსე დიდი დოქი თვალსაჩინო და ხელმისაწვდომ ადგილას იყოს. დეჰიდრატაციის ნიშნები: მუქი ყვითელი შარდი, პირის სიმშრალე, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, დაბნეულობა. მუქი ყავისფერი შარდი - დაუყოვნებლივ მიმართეთ გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას.

მოდული 4

სიცხით გამოწვეული დაავადე­ბების ამოცნობა და რეაგირება

სიცხით გამოწვეული დაავადებები სხვადასხვა სიმძიმისაა. მთავარი განსხვავება: სიცხით გამოფიტვა პირვე­ლადი დახმარებით იმართება, სითბური დარტყმა კი გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა - დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე.

სიცხით გამოწვეული კრუნჩხვები

ყველაზე მსუბუქი
ნიშნები
  • კუნთების მტკივნეული სპაზმები
  • ძლიერი ოფლიანობა
  • სხეულის ნორმალური ტემპერატურა
რა უნდა გააკეთოთ
  • გადაიყვანეთ ადამიანი გრილ, ჩრდილიან ადგილას
  • დალიოს წყალი ნელა - პატარა ყლუპებით
  • დაისვენოს და ფრთხილად გაჭიმოს კუნთები
  • შეუხსენით ვიწრო ტანსაცმელი
თვითდახმარება - ყურადღებით ადევნეთ თვალი

სიცხით გამოფიტვა

საშუალო - იმოქმედეთ სწრაფად
ნიშნები
  • ძლიერი ოფლიანობა
  • ცივი, ფერმკრთალი, წებოვანი კანი
  • ხშირი, სუსტი პულსი
  • გულისრევა ან ღებინება
  • თავბრუსხვევა ან გულის წასვლა
რა უნდა გააკეთოთ
  • გადაიყვანეთ გრილ ადგილას - დააწვინეთ, ფეხები აუწიეთ
  • შეუხსენით ან გახადეთ ტანსაცმელი
  • კანზე დაადეთ გრილი სველი ქსოვილი
  • ყლუპ-ყლუპად დალიოს გრილი წყალი
  • მიმართეთ ექიმს, თუ 30 წუთში არ გაუმჯობესდა
მიმართეთ ექიმს

სითბური დარტყმა

სიცოცხლისთვის საშიში
ნიშნები
  • სხეულის ტემპერატურა 39°C-ზე (102°F) მაღალი
  • ცხელი, წითელი, მშრალი ან სველი კანი
  • ხშირი, ძლიერი პულსი
  • დაბნეულობა ან უჩვეულო ქცევა
  • შეიძლება გონება დაკარგოს
რა უნდა გააკეთოთ
  • დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო
  • გადაიყვანეთ გრილ ადგილას, თუ ეს უსაფრთხოა
  • დაადეთ ყინული: კისერი, იღლიები, საზარდული
  • არავითარ შემთხვევაში არ მისცეთ სითხე, თუ უგონოდაა
  • დარჩით, სანამ სასწრაფო მოვა
გამოიძახეთ სასწრაფო ახლავე
მოდულები 5 და 6

ბუნებრივი ხანძრები და კვამლისგან დაცვა

ბუნებრივი ხანძრები მსოფლიოს ბევრ ნაწილში მატულობს, მათ შორის იქ, სადაც ადრე იშვიათი იყო. ეს ნაწილი მოიცავს რისკის ამოცნობას, მეზობლების გაფრთხილებას და უსაფრთხო თავშესაფარს. არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის თავად ჩაქრობა.

პირობები, რომლებიც ბუნებრივი ხანძრის რისკს ზრდის

  • ხანგრძლივი მშრალი ამინდი - 2+ კვირა უწვიმობის შემდეგ მცენარეულობა დენთივით შრება
  • ძლიერი ქარი - ცეცხლი ქარის მიმართულებით სწრაფად ვრცელდება და მიმართულებას მოულოდნელად იცვლის
  • 30°C-ზე (86°F) მაღალი ტემპერატურა დაბალ ტენიანობასთან ერთად
  • ახლომდებარე ტორფიანი ჭაობები, ბუჩქნარიანი ველები, ბუჩქები და მშრალი ბალახოვანი საფარი - ისინი ცეცხლს ძალიან სწრაფად ავრცელებს
  • ახლო წარსულში ჩატარებული კონტროლირებადი გადაწვა ან მწვადი მიდამოებში

დარჩენა თუ წასვლა - გადაწყვეტილების სახელ­მძღვანელო

1

პირველ რიგში დარეკეთ გადაუდებელ სამსახუ­რებში

თუ კვამლს ან მოქმედ ბუნებრივ ხანძარს ხედავთ, სანამ რამეს გააკეთებთ, დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე.

2

ადევნეთ თვალი ევაკუაციის ბრძანებებს

თუ ევაკუაციის ოფიციალური ბრძანება გაიცა - დაუყოვნებლივ წადით დადგენილი მარშრუტით.

3

თუ ბრძანება არ არის: დარჩით თავშესაფარში ადგილზე

დახურეთ ყველა ფანჯარა და კარი. ღრიჭოები სველი პირსახოცებით ამოქოლეთ. გადადით შიდა ოთახში, ხანძრის მხრიდან მოშორებით.

4

არასოდეს გაიაროთ მანქანით კვამლში

დაბრუნდით მხოლოდ მაშინ, როცა ხელისუფლება საფრთხის გავლას გამოაცხადებს - ხილული ცეცხლის ჩაქრობის შემდეგაც ხშირად ხელახლა ჩნდება ხანძარი.

თუ ევაკუაციას ვერ ახერხებთ - დარჩით თავშესაფარში ადგილზე

სახლში
  • დახურეთ ყველა ფანჯარა და კარი გამონაკლისის გარეშე
  • ღრიჭოები სველი პირსახოცებით ან ლენტით ამოქოლეთ
  • გამორთეთ მთელი ვენტილაცია და კონდიციონერი
  • გადადით შიდა ოთახში, ცეცხლისგან მოშორებით
  • აავსეთ აბაზანები და ნიჟარები წყლით
  • შუქი ანთებული დატოვეთ, რომ მაშველებმა დაგინახონ
კომუნალური სისტემები
  • გადაკეტეთ გაზი მთავარ ონკანთან
  • გამორთეთ კონდიციონერი
  • ელექტროენერგია აუცილებლად ჩართული დატოვეთ (განათებისა და კავშირისთვის)
  • ტელეფონი დამუხტული გქონდეთ - ხაზი თავისუფალი დატოვეთ გადაუდებელი ზარებისთვის
  • მაღალ შენობებში არავითარ შემთხვევაში არ ისარგებლოთ ლიფტით
საგანგებო ჩანთა
  • მედიკამენტები - 3 დღის მარაგი
  • ტელეფონი, დამტენი და პაუერბანკი
  • წყალი - 2 ლიტრი ერთ ადამიანზე
  • დოკუმენტები: პასპორტი, დაზღვევა
  • ფანარი და სათადარიგო ელემენტები
  • N95 / FFP2 ნიღაბი კვამლისგან დასაცავად

კვამლისგან დაცვა: ბუნებრივი ხანძრის კვამლი შეიცავს ნახშირჟანგს, მცირე ნაწილაკებს (PM2.5) და ტოქსიკურ აირებს. თუ გარეთ გასვლა გიწევთ, გაიკეთეთ N95 ან FFP2 რესპირატორი - ჩვეულებრივი ქირურგიული ნიღბები ძალიან შეზღუდულად იცავს. ჰაერის ცუდი ხარისხის დროს გარეთ ნუ ივარჯიშებთ. ასთმის, ფქოდ-ის ან გულის დაავადების მქონე ადამიანებმა უნდა დაიცვან საკუთარი საგანგებო სამოქმედო გეგმა და სიმპტომების გაუარესებისას მიმართონ ექიმს ან სამედიცინო კონსულტაციის ხაზს.

არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის თავად ჩაქრობა - დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. ყოველთვის დაიცავით მეხანძრეების მითითებები.

ფერმერების რეაგირების პროგრამა ბუნებრივ ხანძრებზე

ახალი ბრიტანული პარტნიორობა

ახალი ბრიტანული ინიციატივა, რომელიც National Farmers Union ორგანიზაციასთან ერთად ხორციელდება, შესაბამისი ტექნიკის (ტრაქტორები, გუთნები, კულტივატორები) მქონე ფერმერებს ცეცხლსაწინააღმდეგო ზოლების შესაქმნელად კოორდინაციას უწევს სახანძრო-სამაშველო სამსახურის ინციდენტის ხელმძღვანელის უშუალო მეთაურობით.

თუ გსურთ ინტერესის დარეგისტრირება, დააჭირეთ ღილაკს და შეავსეთ მოკლე ფორმა.

დაარეგისტრირეთ ინტერესი
სწრაფი ცნობარი

მოქმედება სიცხის დროს - შეხსენების ბარათი

მთავარი ქმედებები, რომლებიც სიცხის ტალღის ან ბუნებრივი ხანძრის დროს უნდა გახსოვდეთ. შეინახეთ ეს გვერდი ან ეკრანის სურათი, რომ ინტერნეტის გარეშეც ნახოთ.

სიცხის ტალღა - სახლის გაგრილება

  • ყოველ დილით ჩამოაფარეთ ფარდები მზიან მხარეს
  • გააღეთ სხვენის ლუქი - სითბო ზემოთ გავიდეს
  • ღია კარებზე ჩამოკიდეთ ნესტიანი პირსახოცები
  • საღამოს 9-10 საათის შემდეგ გააღეთ ყველა ფანჯარა
  • მიზანი: დღისით 26°C-ზე (79°F) დაბალი, ღამით 24°C-ზე (75°F) დაბალი

მეზობლების მონახულება

  • ნარინჯისფერი/წითელი გაფრთხილებისას ყოველდღე მოინახულეთ მოწყვლადი მეზობლები
  • მისვლისთანავე შეამოწმეთ ტემპერატურა სახლში
  • ჰკითხეთ: "დღეს წყალი დალიეთ?"
  • ყურადღება მიაქციეთ დაბნეულობას ან წითელ, ცხელ კანს
  • თუ ცუდად არის, მიმართეთ ექიმს; თუ დაბნეულია ან უგონოდაა, გამოიძახეთ სასწრაფო

ბუნებრივი ხანძარი ახლოს

  • თუ კვამლს ან ცეცხლს ხედავთ, პირველ რიგში დარეკეთ გადაუდებელ სამსახუ­რებში
  • ადევნეთ თვალი ევაკუაციის ოფიციალურ ბრძანებებს
  • თავშესაფარი ადგილზე: ამოქოლეთ ყველა ღრიჭო
  • კარები და ფანჯრები სველი პირსახოცებით ამოქოლეთ
  • არასოდეს გაიაროთ მანქანით კვამლში ან ცეცხლში

სიცხით გამოწვეული დაავადებები

  • სიცხით გამოფიტვა: სიგრილე, დასვენება, წყალი -> მიმართეთ ექიმს
  • დაბნეულობა + ცხელი წითელი კანი = სითბური დარტყმა
  • სითბური დარტყმა: დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო
  • ყინული კისერზე, იღლიებში და საზარდულზე
  • უგონოს სითხე არ მისცეთ - დარჩით, სანამ სასწრაფო მოვა

არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის ჩაქრობა - დარეკეთ გადაუდებელ სამსახუ­რებში. სითბური დარტყმა გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა - გამოიძახეთ სასწრაფო. ეს არის საფრთხეების შესახებ ინფორმირების სახელ­მძღვანელო და არა სამედიცინო დახმა­რების ან ხანძრისგან გადარჩენის სახელ­მძღვანელო.

მნიშვნელოვანი კონტაქტები

ვის დაურეკოთ

ნომრები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება. შეინახეთ ადგი­ლობრივი ნომრები ტელეფონში ჯერ კიდევ სიცხის ტალღამდე.

გადაუდებელი სამსახურებიადგი­ლობრივი გადაუდებელი ნომერიხანძარი, სიცოცხლის საფრთხე, სითბური დარტყმა, ბუნებრივი ხანძარი
ჯანმრთელობასამედიცინო კონსულტაციის ხაზისიცხით გამოფიტვა, სამედიცინო კონსულტაცია
სიცხის გაფრთხილებებიეროვნული მეტეოროლოგიური სამსახურისიცხის გაფრთხილების დონეები თქვენი რაიონისთვის
რჩევები სიცხის დროსსაზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამსახურირჩევები სიცხის დროს და გაფრთხი­ლებების გამოწერა
გაზიგაზის ავარიული სამსახურიგაზის პრობლემები ადგილზე თავშესაფრის დროს
GoodSAMgoodsamapp.orgაცნობეთ თქვენს ახლოს მყოფ გაწვრთნილ მორეაგირეებს

ყოველთვის დაიცავით ეროვნული და ადგი­ლობრივი ხელისუფლებისა და გადაუდებელი სამსახურების რჩევები. გაღრმავებული მომზადებისთვის მიმართეთ ადგილობრივ სახანძრო სამსახურს ან წითელი ჯვრის ან წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებას. პირვე­ლადი დახმარება თემში: goodsamapp.org.