როგორ შევინარჩუნოთ სახლში სიგრილე, ყოველდღე მოვინახულოთ მოწყვლადი ადამიანები, ამოვიცნოთ სიცხით გამოწვეული დაავადებები და დავრჩეთ უსაფრთხოდ, თუ თქვენს თემს ბუნებრივი ხანძარი ემუქრება.
ეს არ არის სამედიცინო დახმარების ან ხანძრისგან გადარჩენის სახელმძღვანელო. ის მხოლოდ თემის ინფორმირებულობას და მეზობლების დახმარებას მოიცავს. სამედიცინო გადაუდებელი შემთხვევისას ან ხანძრის დროს დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. ყოველთვის დაიცავით გადაუდებელი სამსახურების მითითებები.
ამ სახელმძღვანელოს მოსაძებნად აპში: მე->თქვენი უნარების მართვა->თემის მდგრადობა: სიცხე
მწვანიდან წითლამდე და რას ნიშნავს თითოეული
ფარდები, სხვენის ლუქები, სველი პირსახოცები და ვენტილატორები
რას მივაქციოთ ყურადღება და რა ვიკითხოთ
კრუნჩხვები, გამოფიტვა და სითბური დარტყმა
დარჩენა თუ წასვლა, თავშესაფარი ადგილზე
N95/FFP2 ნიღბები და დაცვა შენობაში
ბევრი ეროვნული მეტეოროლოგიური და ჯანდაცვის სამსახური ცხელი ამინდის პროგნოზისას რეგიონების მიხედვით სიცხის გაფრთხილებებს გამოსცემს. სახელწოდებები და ფერები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება - ადევნეთ თვალი გაფრთხილებებს, რომლებსაც თქვენი ეროვნული მეტეოროლოგიური სამსახური საკუთარ ვებსაიტზე ან აპლიკაციაში გამოსცემს.
სიცხის უშუალო საფრთხე არ არის.
ადევნეთ თვალი ინფორმაციას. ახლავე გაარკვიეთ, რომელი მეზობელია მოწყვლადი.
ცხელი ამინდი პროგნოზირებულია 3-4 დღეში.
მოემზადეთ: მოინახულეთ მეზობლები. მოიმარაგეთ წყალი და ვენტილატორები.
ჯანმრთელობის რისკი გაზრდილია. იმოქმედეთ ახლავე.
ყოველდღე მოინახულეთ მოწყვლადი ადამიანები. დაიცავით ამ სახელმძღვანელოს გაგრილების ყველა რჩევა.
საფრთხე სიცოცხლისთვის.
გადაუდებელი ზომები. სიცხით გამოწვეული დაავადებისას დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. თუ მოგთხოვენ, ევაკუირდით.
სამიზნე ტემპერატურა: დღისით 26°C-ზე (79°F) დაბალი და ღამით 24°C-ზე (75°F) დაბალი. თუ მოწყვლადი ადამიანის სახლში ტემპერატურას ამ ზღვრებზე დაბლა ვერ ინარჩუნებთ, ის საფრთხეშია - დახმარებისთვის მიმართეთ მის ექიმს ან ადგილობრივ სამედიცინო სამსახურებს.
მთავარი პრინციპი: დღისით სიცხე სახლში არ შემოუშვათ, ღამით კი გრილი ჰაერით გაანიავეთ. სწორად მოვლილ სახლში შეიძლება 5-10°C-ით უფრო გრილოდეს, ვიდრე გარეთ.
სანამ გარეთ შიგნიდან უფრო ცხელა (ჩვეულებრივ დილის 9 საათიდან)
გააკეთეთ ეს დილის 9 საათამდე - სანამ გარე ტემპერატურა შიდას გადააჭარბებს. თხელ ფარდებსაც კი შეუძლია სითბოს შემოსვლა 40%-მდე შეამციროს.
ცხელი ჰაერი ზემოთ ადის. სხვენის ლუქის გაღებისას დაგროვილი სითბო სხვენში გადის და იქიდან სახურავის სავენტილაციო ხვრელებით გარეთ. მხოლოდ ესეც კი შესამჩნევად ამცირებს ზედა სართულის ტემპერატურას. გააკეთეთ ეს იმ მეზობლებისთვის, რომლებიც ლუქს ვერ წვდებიან.
აორთქლებადი წყალი გამავალ ჰაერს აგრილებს - ეს ეფექტური და იაფი გაგრილების საშუალებაა. ძლიერ სიცხეში ყოველ საათში ხელახლა დაასველეთ.
ჩვეულებრივ, ეს არის პირველი სართულის ჩრდილიან მხარეს მდებარე ოთახი. წაახალისეთ მოწყვლადი მეზობლები, დღის ყველაზე ცხელი საათები (11:00-15:00) აქ გაატარონ.
ღუმელები, ჭურჭლის სარეცხი და ტანსაცმლის საშრობი მანქანები და ვარვარების ნათურები ბევრ სითბოს გამოყოფს. გადადეთ მათი გამოყენება უფრო გრილ საღამომდე.
როცა გარეთ შიგნიდან უფრო გრილა (ჩვეულებრივ საღამოს 9-10 საათის შემდეგ)
შექმენით გამჭოლი ნიავი ორივე ბოლოში ფანჯრების გაღებით. პირველი და ზედა სართულის ფანჯრები ერთად გაღებისას ჰაერის ნაკადი მაქსიმალურია.
ქარის მხარეს შიგნით და ქარისგან დაცულ მხარეს გარეთ მიმართული ვენტილატორი მნიშვნელოვნად ზრდის ჰაერცვლას. ვენტილატორის წინ დადებული ყინულიანი თასი დამატებით აგრილებს.
ოდნავ ნესტიანი (არა სველი) ზეწარი მთელი ღამე აორთქლებით აგრილებს - ძალიან ეფექტურია ხანდაზმული მეზობლებისთვის, რომლებიც სიცხეს ძნელად იტანენ.
შეინარჩუნეთ ღამის გრილი ჰაერი შიგნით, სანამ მზე შენობას ისევ გაათბობს.
ნარინჯისფერი ან წითელი გაფრთხილების დროს ეცადეთ, მოწყვლად მეზობლებს დღეში ერთხელ მაინც - სასურველია ორჯერ - მიაკითხოთ ან დაურეკოთ. პირადად მისვლა ტელეფონის ზარზე ეფექტურია.
სიცხის ტალღამდე: ხანდაზმული მაცხოვრებლები, მარტო მცხოვრები ადამიანები, ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები (გულის დაავადებები, ფქოდ, დიაბეტი, თირკმლის დაავადებები), გარკვეული მედიკამენტების მიმღები ადამიანები (შარდმდენები, ანტიჰისტამინები, ანტიფსიქოზური საშუალებები).
სატელეფონო ზარით ვერ გაიგებთ, საშიშად ცხელა თუ არა სახლში, დაბნეულია თუ არა ადამიანი, ან საკმარისად სვამს თუ არა. ნარინჯისფერი და წითელი გაფრთხილების დონეებზე მიაკითხეთ პირადად.
თუ უკვე შესასვლელში ძალიან ცხელა, სახლი დაუყოვნებლივ უნდა გაგრილდეს. წასვლამდე გააღეთ სხვენის ლუქი, ჩამოაფარეთ ფარდები და დადგით ვენტილატორი.
ჰკითხეთ: "დღეს რამე დალიეთ?" და "წამალი მიიღეთ?" დეჰიდრატაცია წყურვილის შეგრძნებას ამცირებს - შესაძლოა, დალევისკენ აქტიურად წახალისება დაგჭირდეთ. ყოველ ვიზიტზე შესთავაზეთ წყალი - ნუ დაელოდებით, რომ გთხოვონ.
დაბნეულობა, კანის ძლიერი სიწითლე, სიცხის მიუხედავად ოფლიანობის შეწყვეტა, სწრაფი სუნთქვა ან ძლიერი თავის ტკივილი - ეს ყველაფერი საგანგაშო ნიშნებია. იხილეთ მოდული 4.
გააღეთ სხვენის ლუქი, ჩამოკიდეთ ნესტიანი პირსახოცები, მიიტანეთ ცივი წყალი ან ვენტილატორი, გამოუტანეთ წამლები ან წაიყვანეთ ადამიანი უფრო გრილ ადგილას (ბიბლიოთეკა, სავაჭრო ცენტრი, ოჯახის წევრის სახლი).
სითხის მიღება: ეცადეთ, დღეში 1,5-2 ლიტრი სითხე დალიოთ - უკიდურეს სიცხეში მეტი. ცივი წყლით სავსე დიდი დოქი თვალსაჩინო და ხელმისაწვდომ ადგილას იყოს. დეჰიდრატაციის ნიშნები: მუქი ყვითელი შარდი, პირის სიმშრალე, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, დაბნეულობა. მუქი ყავისფერი შარდი - დაუყოვნებლივ მიმართეთ გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას.
სიცხით გამოწვეული დაავადებები სხვადასხვა სიმძიმისაა. მთავარი განსხვავება: სიცხით გამოფიტვა პირველადი დახმარებით იმართება, სითბური დარტყმა კი გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა - დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე.
ბუნებრივი ხანძრები მსოფლიოს ბევრ ნაწილში მატულობს, მათ შორის იქ, სადაც ადრე იშვიათი იყო. ეს ნაწილი მოიცავს რისკის ამოცნობას, მეზობლების გაფრთხილებას და უსაფრთხო თავშესაფარს. არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის თავად ჩაქრობა.
თუ კვამლს ან მოქმედ ბუნებრივ ხანძარს ხედავთ, სანამ რამეს გააკეთებთ, დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე.
თუ ევაკუაციის ოფიციალური ბრძანება გაიცა - დაუყოვნებლივ წადით დადგენილი მარშრუტით.
დახურეთ ყველა ფანჯარა და კარი. ღრიჭოები სველი პირსახოცებით ამოქოლეთ. გადადით შიდა ოთახში, ხანძრის მხრიდან მოშორებით.
დაბრუნდით მხოლოდ მაშინ, როცა ხელისუფლება საფრთხის გავლას გამოაცხადებს - ხილული ცეცხლის ჩაქრობის შემდეგაც ხშირად ხელახლა ჩნდება ხანძარი.
კვამლისგან დაცვა: ბუნებრივი ხანძრის კვამლი შეიცავს ნახშირჟანგს, მცირე ნაწილაკებს (PM2.5) და ტოქსიკურ აირებს. თუ გარეთ გასვლა გიწევთ, გაიკეთეთ N95 ან FFP2 რესპირატორი - ჩვეულებრივი ქირურგიული ნიღბები ძალიან შეზღუდულად იცავს. ჰაერის ცუდი ხარისხის დროს გარეთ ნუ ივარჯიშებთ. ასთმის, ფქოდ-ის ან გულის დაავადების მქონე ადამიანებმა უნდა დაიცვან საკუთარი საგანგებო სამოქმედო გეგმა და სიმპტომების გაუარესებისას მიმართონ ექიმს ან სამედიცინო კონსულტაციის ხაზს.
არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის თავად ჩაქრობა - დარეკეთ ადგილობრივ გადაუდებელ ნომერზე. ყოველთვის დაიცავით მეხანძრეების მითითებები.
მთავარი ქმედებები, რომლებიც სიცხის ტალღის ან ბუნებრივი ხანძრის დროს უნდა გახსოვდეთ. შეინახეთ ეს გვერდი ან ეკრანის სურათი, რომ ინტერნეტის გარეშეც ნახოთ.
არასოდეს სცადოთ ბუნებრივი ხანძრის ჩაქრობა - დარეკეთ გადაუდებელ სამსახურებში. სითბური დარტყმა გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა - გამოიძახეთ სასწრაფო. ეს არის საფრთხეების შესახებ ინფორმირების სახელმძღვანელო და არა სამედიცინო დახმარების ან ხანძრისგან გადარჩენის სახელმძღვანელო.
ნომრები ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება. შეინახეთ ადგილობრივი ნომრები ტელეფონში ჯერ კიდევ სიცხის ტალღამდე.
ყოველთვის დაიცავით ეროვნული და ადგილობრივი ხელისუფლებისა და გადაუდებელი სამსახურების რჩევები. გაღრმავებული მომზადებისთვის მიმართეთ ადგილობრივ სახანძრო სამსახურს ან წითელი ჯვრის ან წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებას. პირველადი დახმარება თემში: goodsamapp.org.