GoodSAM
Hono mai
Tonoa he whakaaturanga
Pūkenga Manawaroa ā-Hapori

Te āwhina i ngā hoa tata i te wera nui

Me pēhea te pupuri kia hauhau ngā kāinga, te tirotiro i te hunga whakaraerae ia rā, te mōhio ki ngā mate wera me te noho haumaru mēnā ka whakawehi he ahi mohoao i tō hapori.

Ehara tēnei i te aratohu hauora, i te aratohu whakaora ahi rānei. Ko te mōhio o te hapori me te tautoko i ngā hoa tata anake tōna kaupapa. Mō ngā ohotata hauora, ohotata ahi rānei, waeatia te nama ohotata o tō rohe. Whāia tonutia ngā tohutohu a ngā ratonga ohotata.

Hei uru ki tēnei aratohu i te taupānga: Ripa "Ko au"->Whakahaerehia ō pūkenga->Manawaroa ā-Hapori: Wera nui

Ngā kaupapa o tēnei aratohu

Wāhanga 1

Te mārama ki ngā whakatūpato wera-hauora

He maha ngā ratonga huarere me ngā ratonga hauora ā-motu e tuku ana i ngā whakatūpato wera-hauora mō ia rohe ina matapaetia he huarere wera. He rerekē ngā ingoa me ngā tae i ia whenua - tirohia ngā whakatūpato e tukuna ana e te ratonga huarere ā-motu o tō whenua, i tōna paetukutuku, i tōna taupānga rānei.

KĀKĀRIKI
Taumata 1 - Tūraru iti

Kāore he tūraru wera ināianei.

Kia mōhio tonu. Tautohua ngā hoa tata whakaraerae ināianei.

KŌWHAI
Taumata 2 - Tērā pea he huarere wera

Kua matapaetia he huarere wera i roto i ngā rā e 3-4.

Kia rite: tirohia ngā hoa tata. Pupuritia he wai, he kōwhiuwhiu.

KARAKA
Taumata 3 - Ka tae mai he huarere wera

Kua piki te tūraru hauora. Mahi ināianei.

Torohia te hunga whakaraerae ia rā. Whāia ngā tohutohu whakamātao katoa o tēnei aratohu.

WHERO
Taumata 4 - Wera whakaharahara

He mōrearea ki te ora.

He mahi ohotata. Waeatia te nama ohotata o tō rohe mō te mate wera. Wehe atu ina tonoa.

Ngā pāmahana whāinga: i raro i te 26°C (79°F) i te awatea, ā, i raro i te 24°C (75°F) i te pō. Ki te kore e taea e koe te pupuri i te pāmahana o te whare o te tangata whakaraerae ki raro i ēnei paepae, kei te mōrearea ia - whakapā atu ki tōna tākuta, ki ngā ratonga hauora ā-rohe rānei hei tautoko.

Wāhanga 2

Te pupuri kia hauhau te whare

Te mātāpono matua: puritia te wera ki waho i te awatea, tukuna te hau hauhau kia rere i roto i te whare i te pō. Ka taea te pupuri i tētahi whare e tika ana te whakahaere kia 5-10°C te mātao ake i waho.

Te awatea - Puritia te wera ki waho

I te wā e wera ake ana a waho i a roto (i te nuinga o te wā, mai i te 9 i te ata)

1

Katia ngā ārai matapihi me ngā ārai rā e anga ana ki te rā

Mahia tēnei i mua i te 9 i te ata - i mua i te pikinga o te pāmahana o waho ki runga ake i te pāmahana o roto. Ka taea e ngā ārai angiangi anō te whakaiti i te urunga mai o te wera, tae atu ki te 40%.

2

Whakatuwherahia te kuaha tuanui

Ka piki te hau wera ki runga. Mā te whakatuwhera i te kuaha tuanui ka puta te wera kua mau ki te wāhi i raro i te tuanui, ā, ki waho mā ngā kōputa hau o te tuanui. Mā tēnei anake ka tino heke te pāmahana o ngā papa o runga. Mahia tēnei mō ngā hoa tata kāore e taea te tae atu ki tō rātou kuaha tuanui.

3

Whakairihia he tāwera mākū, he hīti rānei ki ngā kuaha tuwhera

Ka whakamātaohia te hau e rere ana e te wai e korohū ana - he whakamātao whai hua, iti te utu. Whakamākūngia anō ia hāora i te wera nui.

4

Nekehia ngā mahi ki te rūma hauhau rawa

I te nuinga o te wā, he rūma kei te taha marumaru o te papa o raro. Akiakihia ngā hoa tata whakaraerae kia noho ki reira i ngā hāora wera rawa (i waenga i te 11 i te ata me te 3 i te ahiahi).

5

Whakawetohia ngā taputapu whakaputa wera

He nui te wera ka puta i ngā umu, i ngā pūrere horoi rīhi, i ngā pūrere whakamaroke kākahu me ngā pūrama tawhito. Tatari kia hauhau te ahiahi kātahi ka whakamahi ai.

Te pō - Tukuna te hau hauhau kia rere i te whare

Ina mātao ake a waho i a roto (i te nuinga o te wā, i muri i te 9-10 i te pō)

1

Whakatuwherahia ngā matapihi i ngā taha tauaro o te whare

Waihangatia he rere hau whakawhiti mā te whakatuwhera i ngā matapihi i ngā pito e rua. Mā te whakatuwhera tahi i ngā matapihi o te papa o raro me te papa o runga ka tino nui te rere o te hau.

2

Whakamahia ngā kōwhiuwhiu hei whakanui i te rere o te hau

Mā tētahi kōwhiuwhiu e anga ana ki roto i te taha e pupuhi mai ai te hau, me tētahi e anga ana ki waho i te taha whakaruruhau, ka tino piki te whakawhitinga hau. Mā tētahi peihana tio ki mua i te kōwhiuwhiu ka nui ake te whakamātao.

3

Moe me tētahi hīti mākū paku

Ka whakamātao te hīti mākū paku (kaua e tino mākū) mā te korohū puta noa i te pō - he tino whai hua mō ngā hoa tata kaumātua e uaua ana te wera ki a rātou.

4

Katia anō ngā mea katoa i mua i te 8-9 i te ata

Puritia te hau hauhau o te pō ki roto i mua i te tīmatanga anō o te rā ki te whakamahana i te whare.

Wāhanga 3

Te tirotiro i ngā hoa tata whakaraerae

I ngā whakatūpato Karaka, Whero rānei, whāia kia torohia, kia waeatia rānei ngā hoa tata whakaraerae kia kotahi te iti rawa - ko te mea pai, kia rua - ia rā. He whai hua ake te toro ā-tinana i te waea.

1

Tautohua ō hoa tata whakaraerae i mua i te wā

I mua i te ngaru wera: ngā kaumātua, te hunga e noho takitahi ana, te hunga e pāngia ana e ngā mate pūmau (mate manawa, COPD, mate huka, mate tākihi), te hunga e kai ana i ētahi rongoā (rongoā whakamimi, rongoā mate pāwera, rongoā mate hinengaro).

2

Toro ā-tinana - kaua e waea noa iho

Kāore e taea e te waea te whakaatu mēnā he wera mōrearea te whare, mēnā e pōauau ana te tangata, mēnā rānei kua rawaka tāna inu. Toro ā-tinana i ngā taumata whakatūpato Karaka, Whero hoki.

3

Tirohia te pāmahana o te whare ina tae atu koe

Mēnā he tino wera te hōro, me whakamātao tonu te whare. Whakatuwherahia te kuaha tuanui, katia ngā ārai matapihi, ā, whakaritea he kōwhiuwhiu i mua i tō wehenga.

4

Pātai tōtika mō te wai me ngā rongoā

Pātaia: "Kua inu koe i tētahi mea i tēnei rā?" me "Kua kai rongoā koe?" Mā te maroke o te tinana ka iti iho te hiahia ki te inu - tērā pea me kaha tō akiaki i a ia. Hoatu he wai i ia torohanga - kaua e tatari kia tonoa.

5

Tirohia ngā tohu o te mate wera

Ko te pōauau, te kiri tino whero, te mutu o te werawera ahakoa te wera, te hā tere, te ānini kaha rānei - he tohu whakatūpato katoa ēnei. Tirohia te Wāhanga 4.

6

Tukuna he āwhina whaitake

Whakatuwherahia te kuaha tuanui, whakairihia he tāwera mākū, kawea mai he wai mātao, he kōwhiuwhiu rānei, tīkina ngā rongoā, kawea rānei ia mā te waka ki tētahi wāhi hauhau ake (whare pukapuka, pokapū hokohoko, kāinga o tētahi whanaunga).

Te inu wai: Whāia kia 1.5-2 rita te wai ka inumia ia rā - he nui ake i te wera nui rawa. Waiho tētahi tiaka nui o te wai mātao ki te wāhi e kitea ai, e taea ai te toro atu. Ngā tohu o te maroke o te tinana: mimi kōwhai pōuri, waha maroke, ānini, āmiomio, pōauau. Mimi parauri pōuri - rapua tonutia he tohutohu hauora ohotata.

Wāhanga 4

Te mōhio me te urupare ki ngā mate wera

He maha ngā taumata o te mate wera, mai i te māmā ki te taumaha. Te rerekētanga matua: ka taea te ruhi i te wera te rongoā mā te whakaora tuatahi, engari he ohotata hauora te hemo i te wera - waeatia te nama ohotata o tō rohe.

MAMAE UAUA I TE WERA

Iti rawa te taumaha
Ngā tohu
  • Ngā uaua e kukume ohorere ana, e mamae ana
  • Werawera nui
  • Pāmahana tinana noa
Ngā mahi
  • Neke ki tētahi wāhi hauhau, marumaru
  • Āta inumia te wai - he paku noa i ia wā
  • Okioki, ā, āta whakatorohia ngā uaua
  • Whakatangatangahia ngā kākahu kikī
Ka taea e ia te tiaki i a ia anō - āta tirohia

RUHI I TE WERA

Taumaha waenga - kia tere te mahi
Ngā tohu
  • Werawera nui
  • Kiri mātao, kōmā, mākū i te werawera
  • Tukinga manawa tere, ngoikore
  • Whakapairuaki, ruaki rānei
  • Āmiomio, hemo rānei
Ngā mahi
  • Neke ki tētahi wāhi hauhau - takoto, hīkina ngā waewae
  • Whakatangatangahia, tangohia rānei ngā kākahu
  • Whakapāngia he kahu mākū hauhau ki te kiri
  • Āta inumia he wai hauhau
  • Rapua he tohutohu hauora mēnā kāore he pai ake i roto i te 30 meneti
Rapua he tohutohu hauora

HEMO I TE WERA

Ka mōrearea te ora
Ngā tohu
  • Pāmahana tinana neke atu i te 39°C (102°F)
  • Kiri wera, whero, maroke, mākū rānei
  • Tukinga manawa tere, kaha
  • Pōauau, whanonga rerekē rānei
  • Tērā pea ka hemo
Ngā mahi
  • WAEA ATU INAMATA MŌ TE WAKA TŪRORO
  • Neke ki tētahi wāhi hauhau mēnā he haumaru
  • Whakapāngia he pēke tio: kakī, kēkē, pūtake o te kūwhā
  • KAUA e hoatu he inu mēnā kua hemo
  • Noho tonu kia tae rā anō te waka tūroro
WAEA ATU INĀIANEI MŌ TE WAKA TŪRORO
Wāhanga 5 me 6

Te mōhio ki te ahi mohoao me te haumaru auahi

Kei te piki haere ngā ahi mohoao i ngā wāhi maha o te ao, tae atu ki ngā wāhi i onge ai i mua. Ka kōrero tēnei wāhi o te aratohu mō te mōhio ki te tūraru, te whakatūpato i ngā hoa tata me te noho haumaru ki roto. Kaua rawa e ngana ki te tinei i tētahi ahi mohoao māu anō.

Ngā āhuatanga e piki ai te tūraru ahi mohoao

  • Huarere maroke roa - ka tino maroke ngā tipu, ka kā wawe, i muri i te 2+ wiki kāore he ua
  • Hau kaha - ka horapa tere te ahi ki te taha e pupuhi atu ai te hau, ā, ka huri tōna ahunga, kāore e taea te matapae
  • Ngā pāmahana neke atu i te 30°C (86°F) me te iti o te haumākū
  • Ngā whenua mohoao tuwhera, ngā whenua rākau iti, ngā ngahere iti me ngā pātītī maroke e tata ana - ka tino tere te hora o te ahi i ēnei
  • Ngā tahunga whenua ā-whakahaere, ngā tunutunu rānei i te rohe i ēnei rā tata nei

Noho, wehe rānei - He aratohu whakatau

1

Waeatia ngā ratonga ohotata i te tuatahi

Mēnā ka kite koe i te auahi, i tētahi ahi mohoao e kā ana rānei, waeatia te nama ohotata o tō rohe i mua i te mahi i tētahi atu mea.

2

Whakarongo mō ngā whakahau kia wehe

Mēnā ka puta he whakahau ōkawa kia wehe - wehe tonu mā te ara kua tohua.

3

Ki te kore he whakahau: noho haumaru ki roto

Katia ngā matapihi me ngā tatau katoa. Kōpanihia ngā āputa ki ngā tāwera mākū. Neke ki tētahi rūma o roto, tawhiti atu i te taha o te ahi.

4

Kaua rawa e taraiwa mā roto i te auahi

Hoki mai anake ina whakaatu ngā mana whakahaere kua mutu te mōrearea - he mea noa te kā anō o te ahi ahakoa kua ngaro te ahi e kitea ana.

Ki te kore e taea e koe te wehe - Noho haumaru ki roto

I roto i te whare
  • Katia ngā matapihi me ngā tatau KATOA
  • Kōpanihia ngā āputa ki ngā tāwera mākū, ki te rīpene rānei
  • Whakawetohia ngā pūnaha rere hau katoa me te pūrere whakamātao hau
  • Neke ki tētahi rūma o roto, tawhiti atu i te taha o te ahi
  • Whakakīa ngā kaukau me ngā peihana horoi ki te wai
  • Waiho kia kā ngā rama kia kite ai ngā kaiwhakaora i a koe
Ngā ratonga whare
  • Whakawetohia te haurehu i te kōrere matua
  • Whakawetohia te pūrere whakamātao hau
  • Waiho te hiko kia KĀ (mō te rama me te whakawhitiwhiti kōrero)
  • Kia kī tonu te pūhiko o te waea - kia wātea te raina mō ngā waea ohotata
  • KAUA e whakamahi i ngā ararewa i ngā whare teitei
Pēke ohotata
  • Ngā rongoā - mō ngā rā e 3
  • Waea, taputapu whakakī pūhiko me tētahi pūhiko kawe
  • Wai - 2 rita mō ia tangata
  • Ngā tuhinga: uruwhenua, inihua
  • Rama hiko me ētahi pūhiko tāpiri
  • Kōpare N95 / FFP2 hei ārai i te auahi

Haumaru auahi: Kei roto i te auahi o te ahi mohoao te hau waro paihana, ngā matūriki iti rawa (PM2.5) me ētahi atu hau paihana. Whakamaua he kōpare hā N95, FFP2 rānei mēnā me puta koe ki waho - he iti rawa te ārai a ngā kōpare hāparapara noa. Kaua e korikori tinana i waho i te wā e kino ana te hau. Ko te hunga e pāngia ana e te huangō, e te COPD, e te mate manawa rānei, me whai i tā rātou mahere mahi ohotata, ā, me whakapā atu ki tētahi tākuta, ki te raina tohutohu hauora rānei mēnā ka kino haere ngā tohumate.

Kaua rawa e ngana ki te tinei i te ahi mohoao māu anō - waeatia te nama ohotata o tō rohe. Whāia tonutia ngā tohutohu a te ratonga tinei ahi.

Hōtaka urupare ahi mohoao a ngā kaiahuwhenua

Rangapū hou o Piritene

Ka whakarite tētahi kaupapa hou o Piritene me te National Farmers Union i ngā kaiahuwhenua he taputapu tika ō rātou (he tarakihana, he parau, he pūrere ngaki) hei hanga ārai ahi i raro i te mana tōtika o te kaiārahi ohotata o te Ratonga Tinei Ahi me te Whakaora.

Mēnā e hiahia ana koe ki te rēhita i tō hiahia, tēnā whakamahia te pātene hei whakakī i te puka poto.

Rēhitatia tō hiahia
Tohutoro tere

Urupare wera - Kāri mahi

Ngā mahi matua hei maumahara i te wā o te ngaru wera, o te ahi mohoao rānei. Tiakina tēnei whārangi, tangohia rānei he whakaahua mata kia taea te pānui me te kore ipurangi.

Ngaru wera - Te whakamātao i te whare

  • Katia ngā ārai matapihi e anga ana ki te rā i ia ata
  • Whakatuwherahia te kuaha tuanui - kia piki atu te wera ki waho
  • Whakairihia he tāwera mākū ki ngā kuaha tuwhera
  • Whakatuwherahia ngā matapihi katoa i muri i te 9-10 i te pō
  • Whāinga: i raro i te 26°C (79°F) i te awatea, i raro i te 24°C (75°F) i te pō

Te tirotiro i ngā hoa tata

  • Torohia ngā hoa tata whakaraerae ia rā i ngā whakatūpato Karaka/Whero
  • Tirohia te pāmahana o te whare ina tae atu
  • Pātaia: "Kua inu wai koe i tēnei rā?"
  • Tirohia mēnā e pōauau ana, mēnā rānei he whero, he wera te kiri
  • Mēnā e māuiui ana, rapua he tohutohu hauora; mēnā e pōauau ana, kua hemo rānei, waea atu mō te waka tūroro

He ahi mohoao e tata ana

  • Waeatia ngā ratonga ohotata i te tuatahi mēnā ka kite koe i te auahi, i te ahi rānei
  • Whakarongo mō ngā whakahau ōkawa kia wehe
  • Noho haumaru ki roto: katia ngā āputa katoa
  • Kōpanihia ngā tatau me ngā matapihi ki ngā tāwera mākū
  • Kaua rawa e taraiwa mā roto i te auahi, i te ahi rānei

Mate wera

  • Ruhi i te wera: whakamātao, okioki, wai -> rapua he tohutohu hauora
  • Pōauau + kiri wera, whero = Hemo i te wera
  • Hemo i te wera: WAEA ATU MŌ TE WAKA TŪRORO
  • He pēke tio ki te kakī, ki ngā kēkē, ki te pūtake o te kūwhā
  • Kaua he inu mēnā kua hemo - noho tonu kia tae rā anō te waka tūroro

Kaua rawa e ngana ki te tinei i te ahi mohoao - waeatia ngā ratonga ohotata. He ohotata hauora te hemo i te wera - waea atu mō te waka tūroro. He aratohu mōhiotanga tēnei, ehara i te aratohu hauora, i te aratohu whakaora ahi rānei.

Ngā whakapā matua

Ko wai hei waea

He rerekē ngā nama i ia whenua. Tiakina ngā nama o tō rohe ki tō waea i mua i te ngaru wera.

Ngā ratonga ohotataNama ohotata o te roheAhi, mōrearea ki te ora, hemo i te wera, ahi mohoao
HauoraRaina tohutohu hauoraRuhi i te wera, tohutohu hauora
Whakatūpato weraRatonga huarere ā-motuNgā taumata whakatūpato wera-hauora mō tō rohe
Tohutohu mō te weraRatonga hauora tūmatanuiTohutohu mō te wera me te rēhita ki ngā whakatūpato
HaurehuRaina ohotata haurehuNgā raru haurehu i te wā e noho haumaru ana ki roto
GoodSAMgoodsamapp.orgWhakamōhio i ngā kaiurupare kua whakangungua e tata ana ki a koe

Whāia tonutia ngā tohutohu a ngā mana whakahaere ā-motu, ā-rohe hoki me ngā ratonga ohotata. Mō te whakangungu matatau, whakapā atu ki tō ratonga tinei ahi ā-rohe, ki te rōpū Rīpeka Whero, Kowhiti Whero rānei. Urupare tuatahi hapori: goodsamapp.org.