GoodSAM
आमच्यात सामील व्हा
डेमो बुक करा
सामुदायिक लवचिकता कौशल्य

अतिउष्णतेत शेजाऱ्यांना मदत

घरे थंड कशी ठेवावी, असुरक्षित लोकांची रोज विचारपूस कशी करावी, उष्णतेमुळे होणारे आजार कसे ओळखावे आणि तुमच्या समुदायाला वणव्याचा धोका असल्यास सुरक्षित कसे राहावे.

ही वैद्यकीय किंवा अग्निशमन-बचाव मार्गदर्शिका नाही. यात फक्त सामुदायिक जागरूकता आणि शेजाऱ्यांना मदत यांचा समावेश आहे. वैद्यकीय किंवा आगीच्या आपत्कालीन परिस्थितीत तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. नेहमी आपत्कालीन सेवांच्या सूचनांचे पालन करा.

ॲपमध्ये ही मार्गदर्शिका उघडण्यासाठी: "मी" टॅब->तुमची कौशल्ये व्यवस्थापित करा->सामुदायिक लवचिकता: उष्णता

या मार्गदर्शिकेत काय आहे

मॉड्यूल 1

उष्णता-आरोग्य अलर्ट समजून घेणे

उष्ण हवामानाचा अंदाज असताना अनेक राष्ट्रीय हवामान आणि आरोग्य सेवा प्रदेशनिहाय उष्णता-आरोग्य अलर्ट जारी करतात. नावे आणि रंग देशानुसार बदलतात - तुमची राष्ट्रीय हवामान सेवा कोणते अलर्ट जारी करते ते तिच्या वेबसाइटवर किंवा ॲपवर पाहा.

हिरवा
स्तर 1 - कमी धोका

उष्णतेचा तत्काळ धोका नाही.

माहिती घेत राहा. असुरक्षित शेजाऱ्यांना आताच ओळखा.

पिवळा
स्तर 2 - उष्ण हवामानाची शक्यता

3-4 दिवसांत उष्ण हवामानाचा अंदाज.

तयार राहा: शेजाऱ्यांची विचारपूस करा. पाणी आणि पंख्यांची सोय करा.

नारिंगी
स्तर 3 - उष्ण हवामान अपेक्षित

आरोग्याला वाढलेला धोका. लगेच कृती करा.

असुरक्षित लोकांना रोज भेट द्या. या मार्गदर्शिकेतील घर थंड ठेवण्याच्या सर्व सूचना पाळा.

लाल
स्तर 4 - अपवादात्मक उष्णता

जीवाला धोका.

आपत्कालीन कृती. उष्णतेमुळे होणाऱ्या आजारासाठी तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. सूचना मिळाल्यास घर सोडा.

लक्ष्य तापमान: दिवसा 26°C (79°F) पेक्षा कमी आणि रात्री 24°C (75°F) पेक्षा कमी. तुम्हाला एखाद्या असुरक्षित व्यक्तीचे घर या मर्यादांपेक्षा कमी तापमानात ठेवता येत नसेल, तर त्या व्यक्तीला धोका आहे - मदतीसाठी त्यांच्या डॉक्टरांशी किंवा स्थानिक आरोग्य सेवांशी संपर्क साधा.

मॉड्यूल 2

घर थंड ठेवणे

मूळ तत्त्व: दिवसा उष्णता बाहेर ठेवा, रात्री थंड हवा घरातून खेळू द्या. नीट काळजी घेतलेले घर बाहेरपेक्षा 5-10°C थंड ठेवता येते.

दिवसा - उष्णता बाहेर ठेवा

बाहेरचे तापमान आतल्यापेक्षा जास्त असेपर्यंत (साधारणपणे सकाळी 9 वाजल्यापासून)

1

उन्हाच्या बाजूचे पडदे आणि ब्लाइंड्स बंद करा

हे सकाळी 9 वाजेपर्यंत करा - बाहेरचे तापमान घरातील तापमानापेक्षा जास्त होण्यापूर्वी. पातळ पडद्यांमुळेही घरात शिरणारी उष्णता 40% पर्यंत कमी होऊ शकते.

2

माळ्याचे दार उघडा

गरम हवा वर जाते. छतातील माळ्याचे दार उघडल्याने आत अडकलेली उष्णता छताखालच्या मोकळ्या जागेत (माळ्यावर) आणि तिथून छतावरील व्हेंटमधून बाहेर जाते. एवढ्यानेही वरच्या मजल्याचे तापमान लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते. ज्या शेजाऱ्यांना आपल्या माळ्याच्या दारापर्यंत पोहोचता येत नाही, त्यांच्यासाठी हे तुम्ही करा.

3

उघड्या दारांवर ओलसर टॉवेल किंवा चादरी लटकवा

पाण्याचे बाष्पीभवन होताना आरपार जाणारी हवा थंड होते - हा प्रभावी आणि स्वस्त कूलर आहे. कडक उष्णतेत दर तासाला टॉवेल किंवा चादरी पुन्हा ओल्या करा.

4

दिवसभराची कामे सर्वात थंड खोलीत करा

साधारणपणे तळमजल्यावरील सावलीच्या बाजूची खोली. असुरक्षित शेजाऱ्यांना दिवसातील सर्वात उष्ण वेळ (सकाळी 11 ते दुपारी 3) इथे घालवण्यास प्रोत्साहन द्या.

5

उष्णता निर्माण करणारी उपकरणे बंद करा

ओव्हन, डिशवॉशर, कपडे वाळवण्याचे ड्रायर आणि फिलामेंटचे (इनकॅन्डेसेंट) बल्ब बरीच उष्णता निर्माण करतात. संध्याकाळी गारवा होईपर्यंत त्यांचा वापर पुढे ढकला.

रात्री - थंड हवा घरातून खेळू द्या

बाहेरचे तापमान आतल्यापेक्षा कमी झाल्यावर (साधारणपणे रात्री 9-10 वाजल्यानंतर)

1

घराच्या समोरासमोरच्या बाजूंच्या खिडक्या उघडा

दोन्ही टोकांच्या खिडक्या उघडून हवा घरातून आरपार खेळू द्या. तळमजल्याच्या आणि वरच्या मजल्याच्या खिडक्या एकत्र उघडल्यास हवा सर्वाधिक खेळती राहते.

2

हवा अधिक खेळती ठेवण्यासाठी पंखे वापरा

वारा येतो त्या बाजूला आतल्या दिशेने आणि दुसऱ्या (आडोशाच्या) बाजूला बाहेरच्या दिशेने तोंड करून ठेवलेला पंखा हवेची देवाणघेवाण खूप वाढवतो. पंख्यासमोर बर्फाचा वाडगा ठेवल्यास आणखी थंडावा मिळतो.

3

किंचित ओलसर चादर पांघरून झोपा

किंचित ओलसर (ओली नव्हे) चादर रात्रभर बाष्पीभवनाने थंडावा देते - उष्णतेचा त्रास होणाऱ्या वृद्ध शेजाऱ्यांसाठी हे खूप प्रभावी आहे.

4

सकाळी 8-9 वाजेपर्यंत सर्व काही पुन्हा बंद करा

सूर्य इमारत पुन्हा तापवू लागण्यापूर्वी रात्रीची थंड हवा आत कोंडून ठेवा.

मॉड्यूल 3

असुरक्षित शेजाऱ्यांची विचारपूस

नारिंगी किंवा लाल अलर्टदरम्यान असुरक्षित शेजाऱ्यांना दररोज किमान एकदा - शक्य असल्यास दोनदा - भेट देण्याचा किंवा फोन करण्याचा प्रयत्न करा. फोन करण्यापेक्षा प्रत्यक्ष भेट अधिक प्रभावी असते.

1

तुमच्या असुरक्षित शेजाऱ्यांना आधीच ओळखा

उष्णतेची लाट येण्यापूर्वी: वृद्ध रहिवासी, एकटे राहणारे लोक, दीर्घकालीन आजार असलेले लोक (हृदयविकार, COPD, मधुमेह, मूत्रपिंडाचे आजार), काही विशिष्ट औषधे घेणारे लोक (मूत्रवर्धक औषधे, अँटिहिस्टामाइन, अँटिसायकोटिक औषधे).

2

प्रत्यक्ष भेटा - फक्त फोन करून थांबू नका

घर धोकादायक प्रमाणात गरम आहे का, ती व्यक्ती गोंधळलेली आहे का, किंवा तिने पुरेसे पाणी प्यायले आहे का, हे फोनवरून कळत नाही. नारिंगी आणि लाल अलर्ट स्तरांदरम्यान प्रत्यक्ष भेटा.

3

पोहोचल्यावर घराचे तापमान तपासा

घरात शिरल्यावर पॅसेज खूप गरम वाटत असेल, तर घर तातडीने थंड करायला हवे. निघण्यापूर्वी माळ्याचे दार उघडा, पडदे बंद करा आणि पंखा लावा.

4

पाणी आणि औषधांबद्दल थेट विचारा

विचारा: "आज तुम्ही काही प्यायलात का?" आणि "तुम्ही तुमची औषधे घेतलीत का?" शरीरातील पाणी कमी झाल्यावर तहान कमी लागते - त्यामुळे त्यांना पिण्यासाठी आवर्जून प्रोत्साहन द्यावे लागू शकते. प्रत्येक भेटीत पाणी द्या - त्यांनी मागण्याची वाट पाहू नका.

5

उष्णतेमुळे होणाऱ्या आजाराची लक्षणे पाहा

गोंधळलेली अवस्था, त्वचा खूप लाल होणे, उष्णता असूनही घाम येणे थांबणे, जलद श्वासोच्छ्वास किंवा तीव्र डोकेदुखी - ही सर्व धोक्याची लक्षणे आहेत. मॉड्यूल 4 पाहा.

6

प्रत्यक्ष मदत करा

माळ्याचे दार उघडा, ओलसर टॉवेल लटकवा, थंड पाणी किंवा पंखा आणा, औषधे आणून द्या, किंवा त्यांना गाडीने एखाद्या थंड ठिकाणी घेऊन जा (ग्रंथालय, शॉपिंग सेंटर, कुटुंबातील एखाद्या सदस्याचे घर).

पाणी पिणे: दररोज 1.5-2 लिटर द्रवपदार्थ पिण्याचे लक्ष्य ठेवा - कडक उष्णतेत त्याहून जास्त. थंड पाण्याचा मोठा जग दिसेल आणि हाताशी असेल असा ठेवा. शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेची लक्षणे: गडद पिवळी लघवी, तोंड कोरडे पडणे, डोकेदुखी, चक्कर, गोंधळलेली अवस्था. गडद तपकिरी लघवी - लगेच तातडीचा वैद्यकीय सल्ला घ्या.

मॉड्यूल 4

उष्णतेमुळे होणारे आजार: ओळख आणि प्रतिसाद

उष्णतेमुळे होणारे आजार सौम्य ते गंभीर अशा अनेक टप्प्यांत असतात. मुख्य फरक: उष्णतेमुळे येणाऱ्या थकव्यावर प्रथमोपचाराने उपचार करता येतात, तर उष्माघात ही वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती आहे - तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

उष्णतेमुळे येणारे पेटके

सर्वात कमी गंभीर
लक्षणे
  • स्नायूंमध्ये वेदनादायक पेटके
  • खूप घाम येणे
  • शरीराचे तापमान सामान्य
काय करावे
  • थंड, सावलीच्या ठिकाणी न्या
  • हळूहळू पाणी प्या - छोटे घोट
  • विश्रांती घ्या आणि हलकेच स्नायू ताणा
  • घट्ट कपडे सैल करा
स्वतः काळजी घेता येते - बारकाईने लक्ष ठेवा

उष्णतेमुळे येणारा थकवा

मध्यम - लवकर कृती करा
लक्षणे
  • खूप घाम येणे
  • थंड, फिकट, घामाने चिकट त्वचा
  • जलद, क्षीण नाडी
  • मळमळ किंवा उलटी
  • चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडणे
काय करावे
  • थंड ठिकाणी न्या - झोपवा, पाय उंच करा
  • कपडे सैल करा किंवा काढा
  • त्वचेवर थंड ओली कापडे ठेवा
  • थंड पाणी घोट-घोट प्या
  • 30 मिनिटांत सुधारणा न झाल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्या
वैद्यकीय सल्ला घ्या

उष्माघात

जीवघेणा
लक्षणे
  • शरीराचे तापमान 39°C (102°F) पेक्षा जास्त
  • गरम, लाल, कोरडी किंवा ओली त्वचा
  • जलद, जोरदार नाडी
  • गोंधळलेली अवस्था किंवा असामान्य वर्तन
  • शुद्ध हरपू शकते
काय करावे
  • विलंब न करता ताबडतोब रुग्णवाहिका बोलवा
  • सुरक्षित असल्यास थंड ठिकाणी न्या
  • आइस पॅक लावा: मान, काख, जांघ
  • बेशुद्ध असल्यास काहीही पिण्यास अजिबात देऊ नका
  • रुग्णवाहिका येईपर्यंत सोबत राहा
आत्ताच रुग्णवाहिका बोलवा
मॉड्यूल 5 आणि 6

वणव्याबाबत जागरूकता आणि धुरापासून सुरक्षा

जगाच्या अनेक भागांमध्ये वणवे वाढत आहेत, पूर्वी क्वचितच वणवे लागत अशा ठिकाणीही. या विभागात धोका ओळखणे, शेजाऱ्यांना सावध करणे आणि सुरक्षितपणे आश्रय घेणे यांचा समावेश आहे. वणवा स्वतः विझवण्याचा प्रयत्न कधीही करू नका.

वणव्याचा धोका वाढवणारी परिस्थिती

  • दीर्घ काळ कोरडे हवामान - 2+ आठवडे पाऊस न पडल्यास झाडेझुडपे आणि गवत क्षणात पेट घेतील इतके कोरडे होतात
  • जोरदार वारे - आग वाऱ्याच्या दिशेने वेगाने पसरते आणि अनपेक्षितपणे दिशा बदलते
  • 30°C (86°F) पेक्षा जास्त तापमान आणि सोबत कमी आर्द्रता
  • जवळपास माळरान, झुडपी जमीन आणि कोरडी गवताळ जमीन - यांवरून आग खूप वेगाने पसरते
  • परिसरात अलीकडे केलेली नियंत्रित जाळणी किंवा बार्बेक्यू

थांबावे की जावे - निर्णय मार्गदर्शक

1

आधी आपत्कालीन सेवांना फोन करा

धूर किंवा पेटलेला वणवा दिसल्यास, इतर काहीही करण्यापूर्वी तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

2

घर सोडण्याच्या आदेशांकडे लक्ष द्या

घर सोडण्याचा अधिकृत आदेश दिला गेल्यास - ठरवलेल्या मार्गाने लगेच निघा.

3

आदेश नसल्यास: आहात तिथेच आश्रय घ्या

सर्व खिडक्या आणि दारे बंद करा. फटी ओल्या टॉवेलने बंद करा. आगीच्या बाजूपासून दूर, घराच्या आतल्या खोलीत जा.

4

कधीही धुरातून वाहन चालवू नका

अधिकाऱ्यांनी धोका टळल्याचे जाहीर केल्यावरच परत या - दिसणारी आग विझल्यानंतरही आग पुन्हा भडकणे सामान्य आहे.

घर सोडता येत नसेल तर - आहात तिथेच आश्रय घ्या

घरात
  • प्रत्येक खिडकी आणि प्रत्येक दार बंद करा
  • फटी ओल्या टॉवेलने किंवा टेपने बंद करा
  • सर्व व्हेंटिलेशन आणि एसी बंद करा
  • आगीच्या बाजूपासून दूर, आतल्या खोलीत जा
  • बाथटब आणि सिंकमध्ये पाणी भरून ठेवा
  • दिवे चालू ठेवा, म्हणजे बचाव पथक तुम्हाला पाहू शकेल
वीज, गॅस आणि इतर सुविधा
  • मुख्य व्हॉल्व्हवरून गॅस बंद करा
  • एअर कंडिशनर बंद करा
  • वीज चालूच ठेवा (प्रकाश आणि संपर्कासाठी)
  • फोन चार्ज ठेवा - आपत्कालीन कॉलसाठी लाइन मोकळी ठेवा
  • उंच इमारतींमध्ये लिफ्ट अजिबात वापरू नका
आपत्कालीन बॅग
  • औषधे - 3 दिवसांचा साठा
  • फोन, चार्जर आणि पॉवर बँक
  • पाणी - प्रत्येक व्यक्तीसाठी 2 लिटर
  • कागदपत्रे: पासपोर्ट, विमा
  • टॉर्च आणि जादा बॅटऱ्या
  • धुरापासून संरक्षणासाठी N95 / FFP2 मास्क

धुरापासून सुरक्षा: वणव्याच्या धुरात कार्बन मोनॉक्साइड, सूक्ष्म कण (PM2.5) आणि विषारी वायू असतात. बाहेर जावेच लागले तर N95 किंवा FFP2 रेस्पिरेटर मास्क घाला - साधे सर्जिकल मास्क फारच कमी संरक्षण देतात. हवेची गुणवत्ता खराब असताना बाहेर व्यायाम करू नका. दमा, COPD किंवा हृदयविकार असलेल्या लोकांनी त्यांच्या आपत्कालीन कृती योजनेचे पालन करावे आणि लक्षणे वाढल्यास डॉक्टरांशी किंवा आरोग्य सल्ला क्रमांकाशी संपर्क साधावा.

वणवा स्वतः विझवण्याचा प्रयत्न कधीही करू नका - तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. नेहमी अग्निशमन दलाच्या सूचनांचे पालन करा.

वणव्यासाठी शेतकरी प्रतिसाद कार्यक्रम

ब्रिटनमधील नवीन भागीदारी

ब्रिटनमधील एक नवीन उपक्रम, National Farmers Union च्या सहकार्याने योग्य साधने (ट्रॅक्टर, नांगर, कल्टिव्हेटर) असलेल्या शेतकऱ्यांमध्ये समन्वय साधतो, जेणेकरून ते अग्निशमन आणि बचाव सेवेच्या इन्सिडेंट कमांडरच्या थेट आदेशाखाली जाळरेषा तयार करू शकतील.

तुम्हाला तुमची इच्छा नोंदवायची असल्यास, कृपया बटण वापरून छोटा फॉर्म भरा.

इच्छा नोंदवा
झटपट माहिती

उष्णता प्रतिसाद - कृती कार्ड

उष्णतेची लाट किंवा वणव्याच्या वेळी लक्षात ठेवायच्या मुख्य कृती. ऑफलाइन पाहण्यासाठी हे पेज सेव्ह करा किंवा स्क्रीनशॉट घ्या.

उष्णतेची लाट - घर थंड ठेवणे

  • दररोज सकाळी उन्हाच्या बाजूचे पडदे बंद करा
  • माळ्याचे दार उघडा - उष्णता वरून बाहेर जाऊ द्या
  • उघड्या दारांवर ओलसर टॉवेल लटकवा
  • रात्री 9-10 वाजल्यानंतर सर्व खिडक्या उघडा
  • लक्ष्य: दिवसा 26°C (79°F) पेक्षा कमी, रात्री 24°C (75°F) पेक्षा कमी

शेजाऱ्यांची विचारपूस

  • नारिंगी/लाल अलर्टमध्ये असुरक्षित शेजाऱ्यांना रोज भेट द्या
  • पोहोचल्यावर घराचे तापमान तपासा
  • विचारा: "आज तुम्ही पाणी प्यायलात का?"
  • गोंधळलेली अवस्था किंवा लाल, गरम त्वचा याकडे लक्ष द्या
  • बरे वाटत नसल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्या; गोंधळलेली अवस्था किंवा बेशुद्धी असल्यास रुग्णवाहिका बोलवा

जवळपास वणवा

  • धूर किंवा आग दिसल्यास आधी आपत्कालीन सेवांना फोन करा
  • घर सोडण्याच्या अधिकृत आदेशांकडे लक्ष द्या
  • आहात तिथेच आश्रय घ्या: सर्व फटी बंद करा
  • दारे आणि खिडक्यांच्या फटी ओल्या टॉवेलने बंद करा
  • कधीही धूर किंवा आगीतून वाहन चालवू नका

उष्णतेमुळे होणारे आजार

  • उष्णतेमुळे येणारा थकवा: थंडावा, विश्रांती, पाणी -> वैद्यकीय सल्ला घ्या
  • गोंधळलेली अवस्था + गरम लाल त्वचा = उष्माघात
  • उष्माघात: लगेच रुग्णवाहिका बोलवा
  • मानेवर, काखेत आणि जांघेत आइस पॅक
  • बेशुद्ध असल्यास काहीही पिण्यास देऊ नका - रुग्णवाहिका येईपर्यंत सोबत राहा

वणवा विझवण्याचा प्रयत्न कधीही करू नका - आपत्कालीन सेवांना फोन करा. उष्माघात ही वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती आहे - रुग्णवाहिका बोलवा. ही जागरूकता मार्गदर्शिका आहे, वैद्यकीय किंवा अग्निशमन-बचाव मार्गदर्शिका नाही.

महत्त्वाचे संपर्क

कोणाला फोन करावा

क्रमांक देशानुसार वेगळे असतात. उष्णतेची लाट येण्यापूर्वी तुमचे स्थानिक क्रमांक फोनमध्ये सेव्ह करून ठेवा.

आपत्कालीन सेवास्थानिक आपत्कालीन क्रमांकआग, जीवाला धोका, उष्माघात, वणवा
आरोग्यआरोग्य सल्ला क्रमांकउष्णतेमुळे येणारा थकवा, आरोग्य सल्ला
उष्णता अलर्टराष्ट्रीय हवामान सेवातुमच्या भागासाठी उष्णता-आरोग्य अलर्टचे स्तर
उष्णतेबाबत सल्लासार्वजनिक आरोग्य सेवाउष्णतेबाबत सल्ला आणि अलर्टसाठी नोंदणी
गॅसगॅस आपत्कालीन क्रमांकआहात तिथेच आश्रय घेतलेला असताना गॅसच्या समस्या
GoodSAMgoodsamapp.orgजवळच्या प्रशिक्षित प्रतिसादकांना अलर्ट करा

नेहमी तुमच्या राष्ट्रीय आणि स्थानिक प्रशासनाच्या तसेच आपत्कालीन सेवांच्या सल्ल्याचे पालन करा. प्रगत प्रशिक्षणासाठी तुमच्या स्थानिक अग्निशमन सेवेशी किंवा रेड क्रॉस वा रेड क्रिसेंट संस्थेशी संपर्क साधा. समुदायाचा प्रथम प्रतिसाद: goodsamapp.org.