घर कसरी चिसो राख्ने, जोखिममा रहेका मानिसको दैनिक हालखबर कसरी लिने, गर्मीले हुने बिरामी कसरी चिन्ने र तपाईंको समुदायमा डढेलोको खतरा भए कसरी सुरक्षित रहने।
यो चिकित्सा वा आगलागी उद्धारसम्बन्धी गाइड होइन। यसमा सामुदायिक सचेतना र छिमेकीलाई सहयोग मात्र समेटिएको छ। चिकित्सा वा आगलागीको आपतकालमा आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। सधैं आपतकालीन सेवाका निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
एपमा यो गाइड खोल्न: "म" ट्याब->आफ्ना सीपहरू व्यवस्थापन गर्नुहोस्->सामुदायिक उत्थानशीलता: तातो लहर
हरियोदेखि रातोसम्म र हरेक तहको अर्थ
पर्दा, बुइँगलका ढोका, ओसिला तौलिया र पङ्खा
के हेर्ने र के सोध्ने
मांसपेशी बाउँडिनु, थकित हुनु र लु लाग्नु
बस्ने कि जाने, जहाँ छ त्यहीँ आश्रय
N95/FFP2 मास्क र घरभित्रको सुरक्षा
तातो मौसमको पूर्वानुमान हुँदा धेरै राष्ट्रिय मौसम तथा स्वास्थ्य सेवाले क्षेत्रअनुसार गर्मी-स्वास्थ्य अलर्ट जारी गर्छन्। नाम र रङ देशअनुसार फरक हुन्छन् - तपाईंको राष्ट्रिय मौसम सेवाले जारी गर्ने अलर्ट त्यसको वेबसाइट वा एपमा हेर्नुहोस्।
गर्मीको तत्काल जोखिम छैन।
सूचित रहनुहोस्। जोखिममा रहेका छिमेकीको अहिल्यै पहिचान गर्नुहोस्।
3-4 दिनभित्र तातो मौसमको पूर्वानुमान।
तयार रहनुहोस्: छिमेकीको हालखबर लिनुहोस्। पानी र पङ्खाको जोहो गर्नुहोस्।
स्वास्थ्य जोखिम बढेको छ। तत्काल कदम चाल्नुहोस्।
जोखिममा रहेका मानिसलाई दिनहुँ भेट्नुहोस्। यस गाइडका घर चिसो राख्ने सबै सुझाव पालना गर्नुहोस्।
ज्यानको खतरा।
आपतकालीन कारबाही। गर्मीले हुने बिरामीमा आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। निर्देशन आए घर छाड्नुहोस्।
लक्षित तापक्रम: दिनमा 26°C (79°F) भन्दा कम र रातमा 24°C (75°F) भन्दा कम। जोखिममा रहेका व्यक्तिको घर यी सीमाभन्दा कम तापक्रममा राख्न सक्नुभएन भने उनीहरू जोखिममा छन् - सहयोगका लागि उनीहरूको डाक्टर वा स्थानीय स्वास्थ्य सेवालाई सम्पर्क गर्नुहोस्।
मुख्य सिद्धान्त: दिनमा गर्मी बाहिरै रोक्नुहोस्, रातमा चिसो हावालाई घरभित्र आरपार बग्न दिनुहोस्। राम्रोसँग व्यवस्थापन गरिएको घर बाहिरभन्दा 5-10°C चिसो राख्न सकिन्छ।
बाहिर भित्रभन्दा तातो रहुन्जेल (प्रायः बिहान 9 बजेदेखि)
यो बिहान 9 बजेभित्र गर्नुहोस् - बाहिरको तापक्रम घरभित्रको तापक्रमभन्दा बढी हुनुअघि। पातलो पर्दाले पनि घरभित्र पस्ने गर्मी 40% सम्म घटाउन सक्छ।
तातो हावा माथि जान्छ। छतमा रहेको बुइँगलको ढोका खोल्दा भित्र थुनिएको गर्मी बुइँगलमा र त्यहाँबाट छतका भेन्टबाट बाहिर निस्कन्छ। यति मात्रैले पनि माथिल्लो तलाको तापक्रम उल्लेख्य रूपमा घट्न सक्छ। आफ्नो बुइँगलको ढोकासम्म पुग्न नसक्ने छिमेकीका लागि यो काम तपाईं गरिदिनुहोस्।
पानी वाष्पीकरण हुँदा त्यहाँबाट छिर्ने हावा चिसो हुन्छ - यो प्रभावकारी र सस्तो कुलर हो। धेरै गर्मीमा हरेक घण्टा तौलिया वा तन्ना फेरि भिजाउनुहोस्।
प्रायः भुइँतलाको छायाँ पर्ने तर्फको कोठा। जोखिममा रहेका छिमेकीलाई दिनको सबैभन्दा तातो समय (बिहान 11 देखि दिउँसो 3 बजेसम्म) यहीँ बिताउन प्रोत्साहन गर्नुहोस्।
ओभन, डिसवासर, लुगा सुकाउने ड्रायर र फिलामेन्ट भएका (इन्क्यान्डेसेन्ट) बल्बले धेरै गर्मी निकाल्छन्। बेलुका चिसो नहुँदासम्म तिनको प्रयोग पछि सार्नुहोस्।
बाहिर भित्रभन्दा चिसो भएपछि (प्रायः राति 9-10 बजेपछि)
दुवै छेउका झ्याल खोलेर हावा आरपार बग्ने बनाउनुहोस्। भुइँतला र माथिल्लो तलाका झ्याल सँगै खोल्दा हावा सबैभन्दा राम्रोसँग चल्छ।
हावा आउने तर्फ भित्रतिर र अर्को (हावा नलाग्ने) तर्फ बाहिरतिर फर्काएर राखिएको पङ्खाले घरको हावा धेरै छिटो फेर्छ। पङ्खाअगाडि बरफको कचौरा राख्दा थप चिसो हुन्छ।
अलिकति ओसिलो (भिजेको होइन) तन्नाले रातभरि वाष्पीकरणबाट चिसो दिन्छ - गर्मीले सताइएका वृद्ध छिमेकीका लागि यो निकै प्रभावकारी हुन्छ।
घामले भवन फेरि तताउन थाल्नुअघि रातको चिसो हावा भित्रै थुनेर राख्नुहोस्।
सुन्तला वा रातो अलर्टका बेला जोखिममा रहेका छिमेकीलाई हरेक दिन कम्तीमा एक पटक - सके दुई पटक - भेट्ने वा फोन गर्ने प्रयास गर्नुहोस्। फोन गर्नुभन्दा प्रत्यक्ष भेट्नु बढी प्रभावकारी हुन्छ।
तातो लहर आउनुअघि: वृद्ध बासिन्दा, एक्लै बस्ने मानिस, दीर्घ रोग भएका मानिस (मुटुरोग, COPD, मधुमेह, मिर्गौला रोग), केही खास औषधि खाने मानिस (पिसाब बढाउने औषधि अर्थात् डाइयुरेटिक, एन्टिहिस्टामिन, एन्टिसाइकोटिक औषधि)।
घर खतरनाक रूपमा तातो छ कि, व्यक्ति अलमलमा छ कि, वा उसले पर्याप्त पानी पिएको छ कि भन्ने कुरा फोनबाट थाहा हुँदैन। सुन्तला र रातो अलर्टका तहमा आफैं गएर भेट्नुहोस्।
भित्र पस्दा करिडोर निकै तातो लागे घरलाई तुरुन्तै चिसो पार्नुपर्छ। निस्कनुअघि बुइँगलको ढोका खोल्नुहोस्, पर्दा बन्द गर्नुहोस् र पङ्खा चलाइदिनुहोस्।
सोध्नुहोस्: "आज तपाईंले केही पिउनुभयो?" र "तपाईंले आफ्नो औषधि खानुभयो?" शरीरमा पानीको कमी हुँदा तिर्खा कम लाग्छ - तपाईंले उनीहरूलाई पिउन बारम्बार प्रोत्साहन गर्नुपर्ने हुन सक्छ। हरेक भेटमा पानी दिनुहोस् - उनीहरूले मागुन्जेल नपर्खनुहोस्।
अलमल, छाला धेरै रातो हुनु, गर्मी हुँदाहुँदै पसिना आउन बन्द हुनु, छिटो सास फेर्नु वा कडा टाउको दुखाइ - यी सबै खतराका संकेत हुन्। मोड्युल 4 हेर्नुहोस्।
बुइँगलको ढोका खोल्नुहोस्, ओसिला तौलिया झुन्ड्याउनुहोस्, चिसो पानी वा पङ्खा ल्याइदिनुहोस्, औषधि ल्याइदिनुहोस्, वा उनीहरूलाई गाडीमा कुनै चिसो ठाउँमा लैजानुहोस् (पुस्तकालय, सपिङ सेन्टर, परिवारको कुनै सदस्यको घर)।
पर्याप्त पानी: दिनमा 1.5-2 लिटर झोल पदार्थ पिउने लक्ष्य राख्नुहोस् - अत्यधिक गर्मीमा अझ बढी। चिसो पानीको ठूलो जग देखिने र हात पुग्ने ठाउँमा राख्नुहोस्। शरीरमा पानीको कमीका लक्षण: गाढा पहेँलो पिसाब, मुख सुक्नु, टाउको दुख्नु, रिँगटा लाग्नु, अलमल। गाढा खैरो पिसाब - ढिला नगरी तुरुन्तै डाक्टरको सल्लाह लिनुहोस्।
गर्मीले हुने बिरामी सामान्यदेखि गम्भीरसम्म विभिन्न तहमा हुन्छ। मुख्य भिन्नता: गर्मीले थकित हुनुको उपचार प्राथमिक उपचारले गर्न सकिन्छ, तर लु लाग्नु चिकित्सकीय आपतकाल हो - आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।
विश्वका धेरै भागमा डढेलो बढ्दै छ, पहिले विरलै डढेलो लाग्ने ठाउँहरूमा समेत। यो खण्डमा जोखिम चिन्ने, छिमेकीलाई सचेत गराउने र सुरक्षित रूपमा आश्रय लिने कुरा समेटिएको छ। डढेलो आफैं निभाउने प्रयास कहिल्यै नगर्नुहोस्।
धुवाँ वा सल्किरहेको डढेलो देख्नुभयो भने, अरू केही गर्नुअघि आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।
घर छाड्ने आधिकारिक आदेश जारी भए - तोकिएको बाटो प्रयोग गरेर तुरुन्तै निस्कनुहोस्।
सबै झ्याल र ढोका बन्द गर्नुहोस्। चिराहरू भिजेको तौलियाले टाल्नुहोस्। आगो भएको तर्फबाट टाढा, घरको भित्री कोठामा जानुहोस्।
अधिकारीहरूले खतरा टरेको घोषणा गरेपछि मात्र फर्कनुहोस् - देखिने आगो निभिसकेपछि पनि आगो फेरि सल्किनु सामान्य हो।
धुवाँबाट सुरक्षा: डढेलोको धुवाँमा कार्बन मोनोअक्साइड, मसिना कण (PM2.5) र विषाक्त ग्यास हुन्छन्। बाहिर जानै परे N95 वा FFP2 रेस्पिरेटर मास्क लगाउनुहोस् - साधारण सर्जिकल मास्कले निकै कम सुरक्षा दिन्छ। हावाको गुणस्तर खराब हुँदा बाहिर व्यायाम नगर्नुहोस्। दम, COPD वा मुटुरोग भएका मानिसले आफ्नो आपतकालीन कार्ययोजना पालना गर्नुपर्छ र लक्षण बिग्रिए डाक्टर वा स्वास्थ्य सल्लाह लाइनमा सम्पर्क गर्नुपर्छ।
डढेलो आफैं निभाउने प्रयास कहिल्यै नगर्नुहोस् - आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्। सधैं दमकल सेवाको निर्देशन पालना गर्नुहोस्।
तातो लहर वा डढेलोका बेला सम्झनुपर्ने मुख्य कदमहरू। अफलाइन हेर्न यो पेज सेभ गर्नुहोस् वा स्क्रिनसट लिनुहोस्।
डढेलो निभाउने प्रयास कहिल्यै नगर्नुहोस् - आपतकालीन सेवालाई फोन गर्नुहोस्। लु लाग्नु चिकित्सकीय आपतकाल हो - एम्बुलेन्स बोलाउनुहोस्। यो सचेतना गाइड हो, चिकित्सा वा आगलागी उद्धारसम्बन्धी गाइड होइन।
नम्बरहरू देशअनुसार फरक हुन्छन्। तातो लहर आउनुअघि आफ्ना स्थानीय नम्बर फोनमा सेभ गर्नुहोस्।
सधैं आफ्नो राष्ट्रिय तथा स्थानीय अधिकारी र आपतकालीन सेवाको सल्लाह पालना गर्नुहोस्। उन्नत तालिमका लागि आफ्नो स्थानीय दमकल सेवा वा रेडक्रस वा रेड क्रिसेन्ट सोसाइटीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्। सामुदायिक प्राथमिक प्रतिकार्य: goodsamapp.org।